Sắc Xuân Yên Lãng

Khi đào rừng bắt đầu hé nụ, sương giăng mờ trên triền núi, Yên Lãng - vùng đất của người Dao lại bừng lên sắc Xuân. Tiếng chày giã gạo vang vọng khắp bản, tiếng trẻ con ríu rít bên sân nhà, hương khói từ những nếp nhà trình tường quấn quýt bay lên... Tất cả như hòa thành bản nhạc mùa Xuân rộn rã, báo hiệu một năm mới no đủ, an vui ở nơi đây.

Phụ nữ dân tộc Dao xã Yên Lãng thêu váy áo truyền thống mặc ngày Tết.

Đổi thay từ những khát vọng

Những ngày cuối năm, con đường dẫn vào trung tâm xã Yên Lãng rực rỡ cờ hoa. Những dãy nhà mới khang trang xen giữa mái ngói đỏ tươi, hàng cờ Tổ quốc tung bay phấp phới. Không khí Tết tràn ngập khắp núi rừng, làm bừng sáng cả vùng đất quanh năm yên bình, mộc mạc.

Bà Đặng Thị Minh - người Dao quần chẹt ở bản Thành Công chia sẻ: Giờ đây, chúng tôi không chỉ trồng trọt mà còn làm du lịch, bán sản phẩm đặc sản như rượu men lá, mật ong, thổ cẩm, thuốc tắm của người Dao... Du khách rất thích vì vừa được trải nghiệm văn hóa, vừa mua sản phẩm truyền thống làm quà. Cuộc sống đã khác xưa nhiều rồi.

Xã vùng cao Yên Lãng không còn khó khăn như nhiều năm trước. Nhờ sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước và nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương, đời sống người dân ngày càng khởi sắc. Đặc biệt, Phong trào xây dựng nông thôn mới tạo nên bước chuyển mình mạnh mẽ, mang đến diện mạo mới cho vùng đất này.

Từ khi có đường, có điện, hàng hóa, nông sản của người dân dễ dàng vận chuyển ra thị trường, du khách đến tham quan, trải nghiệm văn hóa ngày một nhiều hơn. Trong các thôn bản, nhiều tấm gương điển hình làm kinh tế giỏi, tích cực tham gia công tác xã hội, xây dựng đời sống mới đã trở thành động lực cho phong trào thi đua. Nhiều gia đình mạnh dạn đầu tư vào chăn nuôi, trồng cây dược liệu, phát triển du lịch cộng đồng. Thanh niên trong xã ngày càng năng động, biết khai thác lợi thế quê hương để lập nghiệp. Nhiều người học nghề, học du lịch đã quay trở lại địa phương mở dịch vụ, hướng dẫn khách tham quan. Phụ nữ người Dao tích cực tham gia các tổ hợp tác, nhóm sản xuất, làm sản phẩm OCOP. Những mô hình kinh tế mới ra đời từ bàn tay, khối óc của người dân đang dần giúp Yên Lãng trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc.

Đồng chí Triệu Toàn Tăng - Chủ tịch UBND xã cho biết: Những năm gần đây, xã triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu sản xuất, khai thác tốt tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân từng bước được nâng lên. Đến nay, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt khoảng 62 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,48%.

Xã cũng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa; khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Cùng với đó, địa phương tăng cường phối hợp với các ngành, đoàn thể hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập bền vững cho người dân.

Giữ lửa văn hóa truyền thống

Với đồng bào Dao ở Yên Lãng, Tết là khoảng thời gian thiêng liêng để tưởng nhớ tổ tiên, tạ ơn trời đất, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Dù trong cuộc sống hiện đại nhưng phong tục đón Tết truyền thống của người Dao vẫn được gìn giữ nguyên vẹn qua bao thế hệ.

Những ngày giáp Tết, nhà nào cũng hối hả chuẩn bị, quét dọn bàn thờ, lau chùi đồ đồng, giã bánh giày, làm bánh ngũ sắc. Đàn ông chuẩn bị cỗ bàn, phụ nữ dệt vải, thêu áo mới cho con trẻ. Trẻ nhỏ háo hức tập hát, tập múa để tham gia hội làng đầu năm.

Tết Nhảy - nghi lễ truyền thống đặc sắc của người Dao Yên Lãng được tổ chức trang trọng, mang ý nghĩa tạ ơn tổ tiên và cầu phúc cho bản làng. Trong tiếng trống, tiếng chiêng vang vọng, những chàng trai trong trang phục thêu rực rỡ thực hiện những điệu nhảy cổ truyền, vừa mạnh mẽ vừa linh thiêng. Các cô gái trong bộ váy áo thổ cẩm, tóc vấn cao, đeo vòng bạc lấp lánh, tay cầm nén hương, nụ cười rạng rỡ giữa làn khói bay. Cả bản làng như hòa vào không khí Xuân ấm áp nghĩa tình.

Người Dao Yên Lãng còn tự hào với kho tàng dân ca, truyện cổ, hát giao duyên, những điệu múa nghi lễ được truyền từ đời này sang đời khác. Giữa nhịp sống hiện đại, lớp trẻ được khuyến khích tham gia các câu lạc bộ văn nghệ, học hát, học thêu, học tiếng Dao cổ.

Vào mỗi dịp đầu Xuân, du khách khắp nơi tìm về Yên Lãng để hòa mình vào không khí lễ hội, thưởng thức món ăn truyền thống, nghe câu hát giao duyên, dự lễ Tết Nhảy, tham quan những ngôi nhà cổ, những khu rừng nguyên sinh. Mỗi chuyến đi là một lần trải nghiệm văn hóa, là dịp để hiểu thêm về tấm lòng nồng hậu, hiếu khách của người Dao nơi đây.

Xuân năm nay, người Dao Yên Lãng có thêm nhiều niềm vui mới. Kinh tế phát triển, đời sống nâng cao, đường xá được mở rộng, điện sáng soi rõ từng ngả đường. Trong mỗi nếp nhà, lời chúc mừng năm mới vang lên rộn rã. Tiếng khèn, tiếng chiêng, tiếng trống, tiếng hát lại cất lên - như khúc ca bất tận của niềm vui, của khát vọng đổi thay. Xuân về với đồng bào Dao không chỉ mang đến sắc hoa, niềm vui sum vầy, mà còn thắp sáng niềm tin vào tương lai tươi đẹp.

Dương Chung