Quảng bá hát Xoan qua công nghệ số

Thời gian qua, tỉnh Phú Thọ đã tích cực áp dụng công nghệ số để bảo tồn và quảng bá hát Xoan -di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh. Các giải pháp ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ đã góp phần không nhỏ lan tỏa nghệ thuật hát Xoan truyền thống không chỉ tại địa phương mà còn trên nhiều vùng miền của Tổ quốc.

Một minh chứng tiêu biểu là Trường THCS Vĩnh Phú đã triển khai thành công giải pháp “Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa hát Xoan Phú Thọ” với mong muốn cùng các em học sinh vận dụng kiến thức đã học trong nhà trường áp dụng vào việc nâng cao ý thức, trách nhiệm, lan toả niềm đam mê trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa thông qua nghệ thuật hát Xoan. Với mục tiêu quảng bá, lan tỏa nghệ thuật hát Xoan đến công chúng gần xa, nhóm tác giả nghiên cứu đã ứng dụng công nghệ, sử dụng các nền tảng như YouTube, Zalo... Trong đó, sử dụng kênh YouTube của nhà trường để tổ chức các buổi giao lưu với nhiều câu lạc bộ hát Xoan của các trường học, đặc biệt là những đơn vị có khoảng cách địa lý xa, khó khăn đi lại. Một sáng tạo hiệu quả là nhóm thực hiện phương án sử dụng kỹ thuật livestream chương trình lên màn hình lớn vừa giúp khán giả theo dõi được chương trình biểu diễn, vừa tạo hứng thú cho người xem, qua đó góp phần đưa nghệ thuật hát Xoan đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là những người chưa có điều kiện đến Phú Thọ.

Học sinh tìm hiểu thông tin về hát Xoan đã được số hóa qua ứng dụng mã QR tại Bảo tàng Hùng Vương.

Có thể thấy, việc áp dụng công nghệ số vào quá trình bảo tồn, quảng bá hát Xoan đã giúp hát Xoan “vang” xa hơn, lan tỏa mạnh mẽ hơn. Cùng với những sáng tạo như của Trường THCS Vĩnh Phú, quá trình bảo tồn còn tạo ra kho thiết bị số, học liệu điện tử bài bản, có chất lượng, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, học hỏi của những người yêu thích hát Xoan nói riêng và những người yêu quê hương, dân tộc nói chung.

BOX: Việc số hóa đã tạo điều kiện cho các câu lạc bộ hát Xoan của nhiều địa phương có thể giao lưu, học hỏi, chung tay giữ gìn, phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc; đưa nghệ thuật hát Xoan đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế, đặc biệt là những người chưa có điều kiện đến với Phú Thọ.

Thời gian qua, các hoạt động số hóa gồm các biện pháp số hóa tư liệu khi tỉnh đã tiến hành nghiên cứu, sưu tầm và số hóa tài liệu, hiện vật, bản ghi âm, hình ảnh và video về hát Xoan..., tạo ra một cơ sở dữ liệu số quốc gia về di sản này. Việc tăng cường quảng bá trên không gian mạng bằng cách sử dụng các nền tảng mạng xã hội phổ biến như YouTube, Zalo và các trang web chính thống của tỉnh giúp lan tỏa rộng rãi giá trị di sản văn hoá phi vật thể hát Xoan đến công chúng trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, một số trường học xây dựng học liệu số khi tập trung phát triển các kênh học liệu và thiết bị số với nội dung hát Xoan, phục vụ cho việc giảng dạy và học tập. Đồng thời, đưa ra các sản phẩm du lịch công nghệ cao, tập trung phát triển các sản phẩm du lịch gắn với hát Xoan theo hướng bền vững, có thể bao gồm ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) hoặc thực tế tăng cường (AR) để du khách trải nghiệm di sản một cách sinh động hơn. Đặc biệt, tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức khi các cơ quan truyền thông địa phương đã tích cực sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền ý nghĩa và giá trị nhân văn của hát Xoan, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong công tác bảo tồn.

Việc ứng dụng công nghệ số được đánh giá là một giải pháp hiệu quả nhằm khắc phục nguy cơ mai một và thất truyền của hát Xoan, đồng thời đưa nghệ thuật truyền thống này đến gần hơn với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế trong thời điểm hội nhập sâu rộng như hiện nay, khi mà “kinh tế xanh” đang được coi là chủ đạo trong phát huy giá trị các di sản văn hóa trên miền quê Đất Tổ.

Quốc Hội