Về Hùng Lô nghe hát Xoan, trải nghiệm làm “nghệ nhân” làng nghề truyền thống

Giữa nhịp sống hối hả, làng cổ Hùng Lô, phường Vân Phú vẫn vẹn nguyên nét rêu phong của ngôi đình ba thế kỷ, nơi tiếng hát Xoan vang vọng giữa không gian cổ kính. Trong tiết trời Xuân ấm áp, chúng tôi có dịp cùng những bước chân nhỏ bé của học sinh Trường Mầm non Hoa Sen, phường Nông Trang cùng tìm về cội nguồn, tạo nên một hành trình trải nghiệm di sản đầy cảm xúc.

Giữa nhịp sống hối hả, làng cổ Hùng Lô, phường Vân Phú vẫn vẹn nguyên nét rêu phong của ngôi đình ba thế kỷ, nơi tiếng hát Xoan vang vọng giữa không gian cổ kính. Trong tiết trời Xuân ấm áp, chúng tôi có dịp cùng những bước chân nhỏ bé của học sinh Trường Mầm non Hoa Sen, phường Nông Trang cùng tìm về cội nguồn, tạo nên một hành trình trải nghiệm di sản đầy cảm xúc.

Cô và trò Trường Mầm non Hoa Sen, phường Nông Trang trải nghiệm làng cổ Hùng Lô.

Nằm yên bình bên dòng Lô lịch sử, làng cổ Hùng Lô là nơi lưu giữ những nét văn hóa truyền thống đặc sắc gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Bước qua cổng đình rêu phong, du khách như lạc vào một không gian tách biệt, nơi dấu ấn thời gian được thể hiện rõ nét qua từng hoa văn trang trí và mái ngói cổ kính.

Chị Lã Thị Hồng Thùy, cán bộ văn hóa phường Vân Phú, cũng là hướng dẫn viên của chương trình trải nghiệm chia sẻ: Đình Hùng Lô không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn được ví như một “bảo tàng thu nhỏ”. Trải qua hơn 300 năm với bao thăng trầm, nơi đây vẫn bảo tồn gần như nguyên vẹn quần thể kiến trúc gồm: Ngôi miếu cổ, tòa đại đình, long đình, lầu chuông, lầu trống, bệ thờ Thần nông và nhà văn chỉ.

Đặc biệt, đình Hùng Lô hiện đang lưu giữ những cổ vật, bảo vật vô cùng quý giá. Điểm nhấn chính là 11 đạo sắc phong và 5 cỗ kiệu sơn son thếp vàng, trong đó có 4 cỗ kiệu Văn và 1 cỗ kiệu Bát Cống.

Với truyền thống rước kiệu nổi tiếng, làng Hùng Lô đã nhiều năm liên tiếp giành giải Nhất và vinh dự được vua triều Nguyễn tặng tấm biển “Hùng Lô kỷ niệm Đệ nhất hội” vào năm 1918.

Thưởng thức hát Xoan - Di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.

Cô và trò hoà mình cùng những làn điệu hát Xoan làng cổ.

Trong hành trình trải nghiệm lần này, các giáo viên và 180 học sinh Trường Mầm non Hoa Sen đã có cơ hội được tiếp xúc trực tiếp với Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Tại không gian uy nghiêm của đình cổ, các em được thưởng thức một chương trình nghệ thuật hát Xoan hoàn chỉnh với ba chặng: Hát thờ, hát quả cách và hát hội.

Lối hát Xoan tại đây giữ được nét mộc mạc, không dùng nhạc khí phức tạp mà chỉ kết hợp cùng tiếng trống và phách. Những động tác “tay múa chân đưa” uyển chuyển của các nghệ nhân đã hoàn toàn thu hút những ánh mắt thơ ngây của các bé. Không khí buổi trải nghiệm càng thêm hào hứng khi các cô giáo và học sinh cùng ra sân ngoài trời giao lưu, múa hát cùng các nghệ nhân, xóa tan khoảng cách thế hệ.

Được biết, việc đưa hát Xoan vào đời sống học đường đã được Trường Mầm non Hoa Sen chú trọng thông qua các tiết âm nhạc hàng tuần. Hoạt động thực tế tại làng cổ chính là bước tiếp nối quan trọng để các em hiểu sâu hơn về nguồn gốc văn hóa có từ thời đại Hùng Vương.

Các học sinh trực tiếp tham gia vào quy trình làm bánh giầy với nghệ nhân làng Hùng Lô.

Rời không gian đình cổ, đoàn trải nghiệm tiếp tục khám phá những giá trị đời thường nhưng vô cùng độc đáo của làng cổ. Các em nhỏ không khỏi trầm trồ khi được tham quan những ngôi nhà cổ có tuổi đời hơn 200 năm và các “nghệ nhân nhí” được trực tiếp tham gia vào quy trình làm bánh giầy với nghệ nhân làng cổ.

Tại Hợp tác xã mì gạo Hùng Lô, cô và trò đã được trải nghiệm đầy đủ quy trình làm ra sản phẩm mì gạo OCOP. Dưới sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân địa phương, các em được tự tay thực hiện các công đoạn thủ công, từ đó hiểu được giá trị của lao động và những đặc sản truyền thống của quê hương. Đây là những trải nghiệm thực tế sinh động, giúp các em hình thành sợi dây kết nối mạnh mẽ với những phong tục tập quán của cư dân Việt cổ.

Trải nghiệm làm mì tại Hợp tác xã Mì gạo Hùng Lô.

Đứng giữa không gian văn hóa đậm chất lịch sử, cô giáo Nguyễn Thị Hoa - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Sen xúc động chia sẻ: Đây là hoạt động được nhà trường tổ chức hàng năm, chúng tôi mong muốn giáo dục trẻ mầm non biết về cội nguồn dân tộc ngay từ khi còn nhỏ. Những chuyến đi thực tế như thế này không chỉ là buổi dã ngoại đơn thuần mà là một tiết học lịch sử sống động. Tôi mong muốn những hoạt động như thế này sẽ được nhân rộng ở nhiều trường học để giá trị văn hóa truyền thống được lan tỏa sâu rộng trong thế hệ trẻ.

Với sự đầu tư bài bản trong công tác bảo tồn và phát huy di sản, làng cổ Hùng Lô đã trở thành điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng, thu hút hàng nghìn lượt khách trong và ngoài nước mỗi năm. Thưởng thức hát Xoan, tham quan và trải nghiệm nhiều hoạt động ở làng nghề đã trở thành một lịch trình không thể thiếu của mỗi đoàn khách khi về với miền Đất Tổ.

Đặc biệt, khi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương đang đến gần, không khí tại làng cổ Hùng Lô càng trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Vẻ đẹp của kiến trúc cổ, sự thân thiện của người dân cùng những giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc đang chờ đón du khách thập phương về tham quan và trải nghiệm.

Hương Lan