Cà phê không chỉ giúp tỉnh táo mà còn có thể mang lại lợi ích cho gan nếu sử dụng đúng cách. Nhiều nghiên cứu cho thấy uống cà phê điều độ có liên quan đến giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ, xơ gan và cải thiện chức năng gan...
Theo một số tài liệu Đông y hiện đại, cà phê thường được xem là có vị đắng, tính ấm/ôn, có tác dụng kích thích tinh thần và hỗ trợ tiêu hóa. Vị đắng trong cà phê có tác dụng táo thấp, giúp giảm cảm giác nặng nề, uể oải sau ăn hoặc khi cơ thể mệt mỏi. Tính ôn của cà phê có thể giúp “ôn trung”, hỗ trợ kích thích hoạt động của tỳ vị và hệ tiêu hóa.
Theo đó, cà phê được cho là có một số tác dụng như:
Giúp tỉnh táo tinh thần.
Kích thích tiêu hóa.
Giảm cảm giác mệt mỏi.
Tăng khả năng tập trung tạm thời.
Hỗ trợ lưu thông khí huyết ở mức độ nhất định.
Nếu sử dụng hợp lý, cà phê có thể mang lại nhiều lợi ích cho gan. Một số nghiên cứu trong những năm gần đây cho thấy cà phê có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc các bệnh gan mạn tính và làm chậm tiến triển tổn thương gan.
Nếu sử dụng hợp lý, cà phê có thể mang lại nhiều lợi ích cho gan.
1. Cà phê có thể mang lại lợi ích gì cho gan?
Bác sĩ Rishikesh Malokar, chuyên gia tiêu hóa, gan mật và nội soi tiêu hóa tại Bệnh viện Zaynova Shalby (Mumbai, Ấn Độ) cho biết, cà phê chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học có thể hỗ trợ chức năng gan. Các nghiên cứu cho thấy những người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh gan thấp hơn so với người không uống. Lợi ích này được ghi nhận ở nhiều tình trạng như gan nhiễm mỡ không do rượu, xơ gan và bệnh gan mạn tính.
Một tổng quan nghiên cứu đăng trên tạp chí Clinical Gastroenterology and Hepatology cho thấy uống cà phê có liên quan đến giảm nguy cơ xơ hóa gan và ung thư gan ở một số nhóm bệnh nhân.
1.1 Cà phê giúp giảm viêm và giảm tích tụ mỡ trong gan
Gan dễ bị tổn thương bởi tình trạng viêm kéo dài và tích tụ mỡ. Đây là hai yếu tố quan trọng dẫn tới gan nhiễm mỡ, xơ gan và suy giảm chức năng gan. Cà phê chứa caffeine cùng nhiều chất chống oxy hóa như polyphenol. Những hợp chất này có thể giúp giảm stress oxy hóa và phản ứng viêm trong cơ thể. Nhờ đó, gan được bảo vệ tốt hơn trước các tổn thương kéo dài.
Một số nghiên cứu cũng cho thấy cà phê có thể góp phần hạn chế tích tụ mỡ trong gan, đặc biệt ở người có nguy cơ gan nhiễm mỡ do béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa.
1.2 Uống cà phê có thể cải thiện độ nhạy insulin
Độ nhạy insulin kém là yếu tố liên quan chặt chẽ với béo phì, đái tháo đường type 2 và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Uống cà phê điều độ có thể cải thiện khả năng sử dụng insulin của cơ thể. Điều này giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn và gián tiếp giảm gánh nặng cho gan.
Nghiên cứu của Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ) cho biết, người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 thấp hơn so với người không uống. Đây cũng là yếu tố có lợi cho sức khỏe gan về lâu dài.
1.3 Cà phê có thể làm chậm quá trình xơ hóa gan
Ở những người đã có bệnh gan mạn tính, cà phê có thể giúp làm chậm quá trình hình thành mô sẹo trong gan. Xơ hóa gan là tình trạng các mô lành bị thay thế bằng mô sẹo sau tổn thương kéo dài. Khi tiến triển nặng, tình trạng này có thể dẫn đến xơ gan và suy gan.
Một số nghiên cứu quan sát cho thấy người uống khoảng 2-3 tách cà phê mỗi ngày có tốc độ tiến triển xơ hóa gan chậm hơn. Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý cà phê không phải là thuốc điều trị bệnh gan và không thể thay thế các biện pháp điều trị y khoa.
2. Uống bao nhiêu cà phê mỗi ngày là phù hợp?
Người trưởng thành khỏe mạnh có thể uống khoảng 2-3 tách cà phê mỗi ngày ở mức an toàn. Lượng này thường tương đương khoảng 200-400mg caffeine/ngày. Đây cũng là mức mà FDA Hoa Kỳ cho rằng an toàn với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh. Cà phê đen hoặc cà phê ít đường là lựa chọn phù hợp hơn cho sức khỏe.
Tuy nhiên, tác động của cà phê còn phụ thuộc vào cách sử dụng, nếu cho nhiều kem, sữa, hay uống quá nhiều lại gây hại, cụ thể:
2.1 Cà phê nhiều đường và kem: Cà phê pha quá nhiều đường, sữa đặc, kem béo hoặc topping có thể làm tăng lượng calo, chất béo bão hòa và đường hấp thu. Nếu sử dụng thường xuyên, điều này có thể làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và gan nhiễm mỡ. Ngoài ra, nên hạn chế uống cà phê quá muộn vào buổi chiều hoặc tối vì có thể gây mất ngủ, ảnh hưởng tới sức khỏe tổng thể.
2.2 Uống quá nhiều cà phê: Dù cà phê có lợi ích nhất định, việc lạm dụng vẫn có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Uống quá nhiều cà phê có thể dẫn đến mất ngủ, khó ngủ, tim đập nhanh, lo âu, bồn chồn, tăng tiết acid dạ dày, run tay, tăng huyết áp tạm thời ở một số người nhạy cảm với caffeine.
Một số người cần đặc biệt thận trọng với caffeine như phụ nữ mang thai, người có bệnh tim mạch, rối loạn lo âu hoặc mất ngủ kéo dài. Theo Mayo Clinic, phụ nữ mang thai nên hạn chế lượng caffeine dưới 200mg mỗi ngày để giảm nguy cơ ảnh hưởng tới thai nhi.
3. Ai không nên lạm dụng cà phê?
Một số nhóm đối tượng cần hạn chế hoặc theo dõi lượng cà phê sử dụng gồm:
Người bị mất ngủ kéo dài.
Người có rối loạn nhịp tim.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản.
Phụ nữ mang thai.
Người nhạy cảm với caffeine...
Nếu sau khi uống cà phê xuất hiện tình trạng hồi hộp, run tay, khó ngủ hoặc đau dạ dày kéo dài, nên giảm lượng sử dụng và đi khám nếu triệu chứng không cải thiện.
4. Cách chăm sóc gan khỏe mạnh
Mặc dù tốt cho gan nhưng cà phê chỉ là một yếu tố hỗ trợ, không phải phương pháp điều trị bệnh gan. Để duy trì lá gan khỏe mạnh, điều quan trọng vẫn là:
Ăn uống cân đối.
Kiểm soát cân nặng hợp lý.
Tập thể dục thường xuyên.
Hạn chế rượu bia.
Không hút thuốc.
Ngủ đủ giấc.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Với người đang mắc bệnh gan hoặc có men gan tăng kéo dài, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn uống hoặc sử dụng caffeine thường xuyên.
Uống cà phê điều độ mỗi ngày có thể mang lại lợi ích nhất định cho gan, đặc biệt trong việc giảm viêm, hỗ trợ chuyển hóa và làm chậm tiến triển một số bệnh gan mạn tính. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ đạt được khi sử dụng hợp lý và kết hợp với lối sống lành mạnh. Cà phê không thể thay thế thuốc điều trị hay các biện pháp chăm sóc sức khỏe khác. Người có bệnh lý nền hoặc vấn đề về gan nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.
Theo suckhoedoisong.vn
Ý kiến ()