Âm nhạc - mạch ngầm nuôi dưỡng tâm hồn người trẻ

Phú Thọ - vùng đất giàu truyền thống văn hóa, nơi các giá trị dân gian và nghệ thuật luôn được gìn giữ và lan tỏa, trong đó, âm nhạc từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng. Không chỉ hiện diện trong lễ hội, sinh hoạt văn hóa, âm nhạc ngày nay còn len lỏi sâu vào đời sống thường nhật, trở thành người bạn đồng hành của nhiều gia đình trong hành trình nuôi dạy con trẻ.

Việc học đàn đã giúp hai em Hoàng Hải Lâm và Hoàng Bảo Lam (khu Châu Phong, phường Việt Trì) tăng khả năng tập trung và thúc đẩy tư duy sáng tạo trong học tập.

Tại nhiều địa phương trong tỉnh, ngày càng có nhiều gia đình lựa chọn cho con em tiếp cận với âm nhạc từ sớm. Chị Mai Anh - khu Châu Phong, phường Việt Trì cho cả hai con theo học nhạc nhưng không đặt nặng mục tiêu thành tích hay thi thố. Điều chị quan tâm là các con có đời sống tinh thần lành mạnh, biết điều chỉnh cảm xúc và yêu cái đẹp. Chị Mai Anh chia sẻ: “Từ khi học nhạc, các em tự tin thể hiện cảm xúc, biết lắng nghe, biết trân trọng những giá trị tốt đẹp, điều mà đôi khi sách vở hay lời nhắc nhở của người lớn khó mang lại”.

Không chỉ trong gia đình, âm nhạc còn giữ vai trò quan trọng trong môi trường học đường. Tại các trường học trên địa bàn tỉnh, hoạt động âm nhạc được duy trì thông qua các tiết học chính khóa, câu lạc bộ văn nghệ, chương trình ngoại khóa, giao lưu biểu diễn... Thực tế cho thấy, những học sinh tích cực tham gia hoạt động âm nhạc thường có tinh thần cởi mở, khả năng giao tiếp tốt, dễ hòa nhập tập thể, có khả năng cảm thụ cái đẹp, đây là những yếu tố quan trọng trong việc hình thành nhân cách toàn diện.

Nhìn lại lịch sử, vai trò của âm nhạc đối với đời sống tinh thần con người Việt Nam càng được thể hiện rõ nét trong những năm tháng chiến tranh. Khi đất nước còn chìm trong bom đạn, các thế hệ cha anh đã dùng chính tiếng hát để tiếp thêm niềm tin, ý chí và sức mạnh tinh thần, đúng với tinh thần “Tiếng hát át tiếng bom”. Những bài ca cách mạng, khúc hát hành quân, làn điệu dân ca vang lên nơi chiến hào, tuyến lửa không chỉ giúp người lính vượt qua gian khổ, mà còn là sợi dây gắn kết tiền tuyến với hậu phương, nuôi dưỡng lòng yêu nước và khát vọng hòa bình. Âm nhạc khi ấy không chỉ là nghệ thuật, mà trở thành một “vũ khí tinh thần” góp phần làm nên sức mạnh đại đoàn kết của dân tộc.

Ở góc độ sáng tác, nhạc sĩ Kấn Tùng Lâm - Chi hội trưởng Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh, hội viên Hội Liên hiệp VHNT tỉnh cho rằng: “Âm nhạc có sức ảnh hưởng lâu dài đến người trẻ nếu được định hướng đúng. Âm nhạc không chỉ nghe cho vui, mà tác động trực tiếp đến cảm xúc và cách sống của các em. Một ca khúc tích cực có thể gieo vào lòng các em niềm tin, tình yêu cuộc sống và ý thức hướng thiện”. Trong nhiều sáng tác của mình, nhạc sĩ luôn lựa chọn ngôn ngữ âm nhạc trong sáng, gần gũi, giàu cảm xúc tích cực. Ca khúc “Xuân xuân xuân” là một ví dụ tiêu biểu, mang đến không khí rộn ràng, tươi mới, khơi gợi niềm vui, sự gắn kết gia đình và tình yêu quê hương.

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, âm nhạc tiếp tục phát huy vai trò như một dạng “sức mạnh mềm”, góp phần kết nối và giao thoa giữa các nền văn hóa. Thông qua âm nhạc, các em có cơ hội tiếp cận những giá trị văn hóa đa dạng của thế giới, mở rộng tư duy, làm giàu đời sống tinh thần, đồng thời quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam. Sự giao thoa ấy, nếu được định hướng đúng, sẽ không làm phai nhạt truyền thống, mà còn góp phần bồi đắp bản lĩnh văn hóa và niềm tự hào dân tộc.

Âm nhạc cũng hiện diện ngày càng rõ nét trong đời sống thường nhật của người trẻ qua các không gian công cộng. Tại nhiều quán cà phê trên địa bàn tỉnh, bên cạnh nhạc phát qua radio, không ít nơi tổ chức các chương trình ca nhạc trực tiếp, acoustic nhẹ nhàng. Những không gian này không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí, mà còn trở thành nơi để người trẻ tìm lại sự bình yên giữa nhịp sống gấp gáp, tìm cảm hứng cho học tập và sáng tạo.

Từ gia đình, nhà trường đến không gian xã hội, có thể thấy âm nhạc đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng đời sống tinh thần của người trẻ. Khi được nuôi dưỡng bằng những giai điệu đẹp, các em sẽ lớn lên với tâm hồn phong phú, biết yêu thương, sẻ chia và có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và quê hương.

Anh Thơ