Đưa hương vị núi rừng về Giỗ Tổ

Cùng với kiến trúc nhà sàn truyền thống, các vật dụng sinh hoạt quen thuộc, hoạt động diễn xướng dân gian, dân ca, dân vũ cùng những tiểu cảnh trang trí sinh động mang đậm sắc thái văn hóa người Mường, Trại Văn hóa cụm số 5 (gồm các xã thuộc khu vực Thanh Sơn, Tân Sơn trước đây) đã trở thành điểm dừng chân thu hút đông đảo du khách trong hành trình về Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026. Nổi bật trong không gian là những món ăn mộc mạc, dân dã mà đậm đà bản sắc, như mang theo cả hương vị của núi rừng trung du về hội tụ nơi Đất Tổ linh thiêng.

Nếm thử miếng măng chua nấu thịt gà ri còn đang bốc khói nghi ngút, tỏa hương thơm ngào ngạt khắp gian trưng bày và giới thiệu sản phẩm, chị Hoàng Thị Thu đến từ xã Đông Hưng, tỉnh Hưng Yên không giấu được sự thích thú: “Lạ và ngon miệng thật. Lần đầu tiên tôi được nếm món ăn này. Quê tôi cũng thường ăn măng nhưng chỉ là măng tươi, măng khô chứ không làm măng chua như thế này. Đúng là bà con vùng cao có nền văn hóa ẩm thực rất độc đáo. Tôi sẽ mua về nấu cho cả nhà ăn thử và làm quà cho bạn bè, đồng nghiệp”.

Đứng cạnh chị Thu, hai cựu chiến binh trong bộ trang phục chỉnh tề, trên ngực lấp lánh huy hiệu truyền thống, vừa chậm rãi thưởng thức miếng thịt chua cuốn lá sung xanh mướt, chấm cùng tương ớt đỏ au, vừa hồ hởi trao đổi: “Quyết luôn ông nhé, mua mấy chục ống thịt chua ống nứa về chia cho anh em trong chi hội, chiều nay liên hoan luôn. Ngon, lạ thế này không mua thì tiếc lắm. Trên tem nhãn có cả số điện thoại cơ sở sản xuất, về nhà, cần thì mình gọi thêm”.

Du khách nếm thịt chua ống nứa.

Trong khuôn viên Trại Văn hóa cụm số 5, sát cạnh ngôi nhà sàn truyền thống, gian trưng bày và giới thiệu sản phẩm của đồng bào dân tộc Mường khu vực Tân Sơn, Thanh Sơn trước đây luôn tấp nập du khách đến tham quan, thưởng thức và đặt mua các món ăn được chế biến từ nông sản địa phương.

Từ những sản phẩm đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng như thịt chua, thịt trâu sấy, thịt lợn sấy, cá sấy đến các đặc sản tiêu biểu của vùng trung du như rau sắn muối chua, măng giang chua Tân Sơn, chè Long Cốc, măng ớt xứ Mường, gà ủ muối, rượu ngô Mường Cúc... tất cả đều mang hương vị riêng biệt, dung dị mà đậm đà, là tinh hoa văn hóa ẩm thực của cộng đồng cư dân vùng cao.

Không chỉ góp phần làm phong phú không gian Trại Văn hóa các địa phương, những sản vật mộc mạc của đồng bào vùng cao Thanh Sơn, Tân Sơn còn là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của văn hóa bản địa trong dòng chảy hội tụ văn hóa Đất Tổ thời kỳ mới.

Chị Hà Thị My (khu Tân Lập, xã Xuân Đài), nhân viên phục vụ tại gian trưng bày và giới thiệu sản phẩm chia sẻ: “Phục vụ đồng bào về dự Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm nay, cơ sở sản xuất Huệ Bống ở xã Xuân Đài mang đến ba sản phẩm đã được công nhận OCOP 3 sao gồm thịt trâu sấy, thịt lợn sấy và chẩm chéo đặc biệt Huệ Bống.

Bên cạnh đó, chúng tôi còn trưng bày nhiều sản phẩm được chế biến từ nông sản của các xã trên địa bàn Thanh Sơn, Tân Sơn trước đây. Với phương châm lấy chất lượng, uy tín làm nền tảng xây dựng thương hiệu, tất cả sản phẩm đều có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Chúng tôi mong muốn mỗi du khách khi thưởng thức và mua sản phẩm đều có ấn tượng tốt đẹp về con người và vùng Đất Tổ”.

Một số sản phẩm được trưng bày, giới thiệu.

Cùng với hương vị độc đáo, những nụ cười niềm nở, sự thân thiện, mộc mạc của những phụ nữ trong trang phục truyền thống người Mường tại gian trưng bày cũng chính là “gia vị tinh thần” góp phần làm nên sức hút riêng cho các sản vật địa phương, để mỗi món ăn không chỉ đậm vị mà còn đậm tình.

Đồng chí Trần Tấn Giang - Chủ tịch UBND xã Tân Sơn khẳng định: “Tự hào là con dân Đất Tổ, bà con các địa phương khu vực Thanh Sơn, Tân Sơn trước đây đã lựa chọn những sản vật tiêu biểu, tinh túy nhất trong kho tàng văn hóa truyền thống của dân tộc mình mang về phục vụ đồng bào và du khách hành hương về Giỗ Tổ. Các món ăn có thể không cầu kỳ, sang trọng nhưng chứa đựng trong đó là bản sắc văn hóa, là hương vị núi rừng và tình cảm chân thành của người dân vùng cao. Thông qua hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm, chúng tôi mong muốn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất trung du giàu bản sắc, con người thân thiện, hiếu khách đến với đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh”.

Du khách tìm hiểu, mua đặc sản của đồng bào vùng cao.

“Trăm cây một cội, trăm con một nhà”, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng không chỉ là điểm hội tụ thiêng liêng của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, mà còn là không gian kết nối những mạch nguồn văn hóa từ mọi miền đất nước cùng trở về hội tụ nơi Đất Tổ.

Trong dòng chảy ấy, mỗi sản vật mộc mạc của đồng bào vùng cao Thanh Sơn, Tân Sơn mang về phục vụ Giỗ Tổ không chỉ đơn thuần là món ăn đặc sản, mà còn là thông điệp sinh động về sức sống bền bỉ của văn hóa bản địa, về tinh thần đoàn kết cộng đồng và khát vọng gìn giữ, lan tỏa bản sắc dân tộc trong thời kỳ mới.

Từ hương vị núi rừng thân thương ấy, thêm một lần khẳng định: Dù ở miền xuôi hay miền ngược, dù trong không gian hành chính mới đang từng bước được mở rộng và kết nối, thì tình cảm hướng về cội nguồn dân tộc vẫn luôn là sợi dây bền chặt gắn kết triệu triệu con Lạc cháu Hồng, cùng chung tay xây dựng quê hương Đất Tổ ngày càng giàu đẹp, văn minh, đậm đà bản sắc.

Hà Phương