Nâng cao năng lực ứng phó thiên tai

Là địa bàn trung du với địa hình đồi núi xen kẽ vùng trũng thấp, xã Chân Mộng thường xuyên chịu tác động của nhiều loại hình thiên tai như mưa lớn, ngập úng, sạt lở đất, dông lốc, mưa đá và hạn hán. Trước diễn biến ngày càng cực đoan của thời tiết, địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Tuyến đường tại khu Tiền Phong, xã Chân Mộng bị sạt lở do ảnh hưởng của bão và hoàn lưu bão số 10 năm 2025.

Chủ động trước những diễn biến khó lường

Những năm gần đây, tình hình thời tiết trên địa bàn xã Chân Mộng có nhiều diễn biến bất thường. Mưa lớn, ngập úng cục bộ thường xảy ra từ tháng 6 đến tháng 10; dông lốc, mưa đá xuất hiện vào thời điểm giao mùa từ tháng 3 đến tháng 5; trong khi hạn hán cục bộ lại diễn ra vào mùa khô từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm sau. Đặc biệt, các khu vực đồi dốc, ven suối và taluy các tuyến giao thông luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất cao.

Một trong những đợt thiên tai gây thiệt hại nặng nề trên địa bàn là do ảnh hưởng của bão, hoàn lưu bão số 10 năm 2025 kết hợp với việc xả lũ của các hồ thủy điện Thác Bà và Tuyên Quang. Mưa lớn kéo dài cùng lượng nước đổ về lớn đã gây ngập úng nhiều khu vực thấp trũng, làm sạt lở nhiều tuyến giao thông, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân.

Theo thống kê, tổng thiệt hại về giao thông và thủy lợi từ cơn bão số 10 trên địa bàn lên đến hơn 20 tỷ đồng. Nhiều công trình hạ tầng bị hư hỏng nghiêm trọng. Tuyến đê sông Lô bị nứt vỡ khoảng 200m; tỉnh lộ 323 đoạn qua khu Tiền Phong bị sạt lở. Tại khu 6 Yên Kiện, khoảng 20m đường giao thông cùng 17m kênh mương bị sạt lở và vùi lấp. Khu 3 Vân Đồn có ba điểm sạt lở với tổng chiều dài khoảng 40m đường.

Ngoài ra, nước dâng cao còn làm ngập khoảng 50m tỉnh lộ 318 thuộc khu 11 Vân Đồn gây khó khăn cho việc đi lại của người dân. Một phai tưới bị nước lũ cuốn trôi hoàn toàn. Đặc biệt, tại khu An Thọ, 7 hộ dân bị cô lập do nước lũ dâng cao, buộc phải di chuyển bằng thuyền để bảo đảm an toàn.

Những thiệt hại trên cho thấy thiên tai không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp mà còn đe dọa hệ thống hạ tầng giao thông, thủy lợi và đời sống dân sinh trên địa bàn.

Nâng cao năng lực ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”

Trước những nguy cơ ngày càng lớn từ thiên tai, xã Chân Mộng xác định công tác phòng ngừa là giải pháp quan trọng hàng đầu. Hằng năm, địa phương chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ cao về sạt lở, ngập úng để xây dựng phương án ứng phó phù hợp với từng tình huống.

Các tuyến taluy, khu vực đồi dốc thường xuyên được kiểm tra, gia cố nhằm hạn chế nguy cơ sạt lở. Hệ thống kênh mương, cống rãnh được nạo vét, khơi thông dòng chảy trước mùa mưa bão nhằm bảo đảm khả năng tiêu thoát nước. Các công trình hạ tầng có nguy cơ mất an toàn được kiểm tra, sửa chữa kịp thời.

Cùng với đó, địa phương tăng cường cắm biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm, thường xuyên tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng, chống thiên tai cho người dân thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các cuộc họp khu dân cư và các tổ chức đoàn thể. Người dân được hướng dẫn nhận biết các dấu hiệu sạt lở đất, lũ quét, dông lốc để chủ động phòng tránh.

Đồng chí Nguyễn Khắc Chiến - Phó Chủ tịch UBND xã Chân Mộng cho biết: “Biến đổi khí hậu đang làm cho thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường. Vì vậy, địa phương xác định phải chủ động từ sớm, từ xa, lấy phòng ngừa là chính. Xã thường xuyên rà soát các khu vực xung yếu, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư theo phương châm “4 tại chỗ”, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống có thể xảy ra”.

Hiện nay, xã đã xây dựng phương án bảo vệ các trọng điểm xung yếu trên địa bàn. Khi có thiên tai xảy ra, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã trực tiếp chỉ đạo, điều hành các hoạt động ứng phó và khắc phục hậu quả. Lực lượng nòng cốt là đội xung kích phòng, chống thiên tai của xã với 25 thành viên luôn trong trạng thái sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Các phương tiện như xuồng nhỏ, máy bơm, dụng cụ cứu hộ được chuẩn bị đầy đủ nhằm phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn trong tình huống khẩn cấp.

Bên cạnh đó, địa phương dự trữ khoảng 2.500 bao tải cát, vật liệu gia cố và lương thực thiết yếu để phục vụ công tác ứng cứu khi xảy ra mưa bão, ngập lụt. Đây là nguồn lực quan trọng giúp địa phương chủ động xử lý các tình huống ngay từ cơ sở, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Đối với công tác sơ tán dân cư, xã đã xây dựng phương án di dời từ 30 đến 50 hộ dân tại các khu vực có nguy cơ cao về sạt lở đất, ngập lụt đến nơi an toàn. Các nhà văn hóa khu dân cư được lựa chọn làm địa điểm tập kết, bảo đảm điều kiện sinh hoạt tạm thời cho người dân trong thời gian tránh trú thiên tai.

Song song với đó, các lực lượng chức năng được phân công trực tại những vị trí trọng điểm, thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, mực nước sông suối và tình hình các công trình hạ tầng. Khi cần thiết sẽ chủ động cắt điện tại khu vực nguy hiểm để bảo đảm an toàn cho người dân. Công tác phân luồng, kiểm soát giao thông tại các khu vực sạt lở, ngập úng cũng được triển khai kịp thời nhằm hạn chế tai nạn và bảo đảm lưu thông.

Thời gian tới, xã Chân Mộng tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng; tăng cường đầu tư, củng cố các công trình phòng chống thiên tai; thường xuyên tổ chức diễn tập ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Đồng thời, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể và người dân trong việc giám sát, phát hiện sớm các nguy cơ thiên tai để có biện pháp xử lý kịp thời.

Hoàng Hương