Phù Ninh “đánh thức” tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh

Nằm ở cửa ngõ vùng Đất Tổ, xã Phù Ninh sở hữu hệ thống di tích lịch sử, lễ hội truyền thống, di sản văn hóa phi vật thể cùng nhiều sản phẩm OCOP đặc trưng. Sau khi sáp nhập và mở rộng không gian phát triển, địa phương đang từng bước khai thác hiệu quả những giá trị văn hóa bản địa để phát triển du lịch văn hóa tâm linh, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và quảng bá hình ảnh quê hương cội nguồn.

Xã Phù Ninh tổ chức lễ cầu nghinh sính Đức Quốc tổ Lạc Long Quân và Thánh Mẫu Âu Cơ.

Hiện nay, trên địa bàn xã có 14 di tích lịch sử, văn hóa, trong đó có 2 di tích được xếp hạng cấp tỉnh là Đình Cả (thuộc xã Phú Nham cũ) và Đình Xuân Hưng (thuộc thị trấn Phong Châu cũ).

Đình Cả là di tích lịch sử mang giá trị tiêu biểu về lịch sử và tín ngưỡng dân gian của địa phương. Theo ngọc phả lưu giữ tại Đình, di tích có từ thời Vua Hùng thứ 18 (Hùng Duệ Vương), thờ Thất vị Đại Vương và Nhất vị Đức Chúa, là những vị thần có công với dân, với nước, được Nhân dân tôn kính và phụng thờ qua nhiều thế hệ. Hiện nay, Đình Cả còn lưu giữ hai cỗ kiệu Nghinh Văn và Bát Cống phục vụ các nghi lễ rước trong dịp lễ hội, thể hiện lòng thành kính của người dân đối với các bậc tiền nhân. Trước đây, đình không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là trung tâm văn hóa, nơi hội họp và học tập của dân làng. Trải qua những biến thiên của thời gian, bằng sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân địa phương, năm 1994 Đình Cả được trùng tu, tôn tạo, tiếp tục trở thành điểm tựa tâm linh và là nơi gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Đình Xuân Hưng, thờ sáu vị tướng dưới thời Vua Hùng thứ 18, những người có công phò tá Vua Hùng dựng nước và giữ nước trong thời kỳ Văn Lang - nhà nước đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Năm 2009, Đình Xuân Hưng được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Để gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống được lưu truyền từ bao đời nay, đồng thời thực hiện theo hương ước của làng Xuân Hưng xưa, hằng năm địa phương tổ chức các nghi lễ truyền thống tại đình. Ngày mùng 7 tháng Giêng là dịp cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cầu tài lộc và bình an cho Nhân dân cùng du khách thập phương. Ngày mùng 7 tháng 11 âm lịch là ngày Tạ đình và tổ chức Đại tiệc truyền thống.

Không chỉ sở hữu hệ thống di tích giàu giá trị lịch sử, xã Phù Ninh còn là nơi lưu giữ và phát huy nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc, phản ánh đời sống văn hóa tinh thần và tín ngưỡng phong phú của người dân địa phương. Các lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao tổ tiên, các bậc tiền nhân và thần linh mà còn là cơ hội để cộng đồng gắn kết, trao truyền những giá trị văn hóa cho thế hệ mai sau. Nhiều lễ hội, nghi lễ truyền thống vẫn được duy trì hằng năm như: Lễ hội Phật đản, lễ cầu đình, lễ tạ đình, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, lễ cầu Nghinh sính, lễ Mẫu Âu Cơ giáng trần... Bên cạnh đó, Phù Ninh còn là địa phương tích cực bảo tồn và phát huy giá trị di sản Hát Xoan Phú Thọ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng đất cội nguồn dân tộc.

Hiện nay, xã Phù Ninh có nhiều sản phẩm nông nghiệp, đặc sản địa phương đạt tiêu chuẩn OCOP. Toàn xã có 9 sản phẩm OCOP, trong đó có 8 sản phẩm đạt hạng 3 sao và 1 sản phẩm đạt hạng 4 sao, gồm: Bánh sắn Phong Châu, rượu hoa vàng Đất Tổ, thực phẩm bảo vệ sức khỏe ROUTUNCITI, thực phẩm bảo vệ sức khỏe INSU VIETMEC, thạch cao lá, nấm bào ngư xám Phù Ninh, mật ong Hương Ngàn Phú Nham, bưởi Phú Lộc và bánh sắn Kim Quyên.

Các sản phẩm OCOP không chỉ mang lại giá trị kinh tế cho người dân mà còn góp phần làm phong phú trải nghiệm của du khách, quảng bá văn hóa địa phương và xây dựng hình ảnh một Phù Ninh năng động, giàu bản sắc.

Đặc sản bánh sắn Phong Châu đã được công nhận sản phẩm OCOP.

Phát huy tiềm năng, thế mạnh sẵn có, Phù Ninh xác định mục tiêu trở thành điểm đến du lịch văn hóa tâm linh gắn với các di tích lịch sử, địa phương với các sản phẩm du lịch đặc trưng như du lịch văn hóa, tham quan di tích, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm nông nghiệp. Đồng chí Bùi Tuấn Long - Phó Chủ tịch UBND xã Phù Ninh cho biết: Sau sáp nhập, không gian phát triển du lịch của xã Phù Ninh được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi để kết nối và khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên văn hóa, lịch sử và du lịch trên địa bàn. UBND xã đã tổng hợp nhu cầu vốn đầu tư thực hiện phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, tập trung đầu tư cho công tác bảo tồn, tu bổ các di tích nhằm gìn giữ giá trị nguyên gốc và nâng cao tuổi thọ các công trình. Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về giá trị di sản và trách nhiệm bảo tồn văn hóa truyền thống. Xã cũng chú trọng xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, gắn với hệ thống di tích và bản sắc văn hóa địa phương. Đồng thời, chủ động kết nối với các doanh nghiệp lữ hành để đưa các di tích, điểm du lịch của Phù Ninh vào các chương trình, tuyến du lịch của tỉnh và khu vực.

Với lợi thế về hệ thống di tích lịch sử, lễ hội truyền thống, di sản văn hóa phi vật thể cùng những sản phẩm OCOP đặc trưng, Phù Ninh đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch văn hóa tâm linh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất cội nguồn đến du khách gần xa.

Huy Thắng