Trẻ hoá độ tuổi ly hôn và những hệ lụy

Những năm gần đây, cùng với những chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội, xã Đà Bắc đang đối mặt với thực trạng đáng lo ngại khi số vụ ly hôn có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa. Không chỉ làm tan vỡ hạnh phúc gia đình, tình trạng này còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của trẻ em và ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội ở cơ sở.

Nhiều nguyên nhân dẫn đến đổ vỡ hôn nhân

Theo thống kê của ngành chức năng, từ tháng 3/2025 đến tháng 5/2026, trên địa bàn xã Đà Bắc có 34 vụ ly hôn, trong đó 23 vụ có đương sự dưới 35 tuổi, người trẻ nhất mới 20 tuổi.

Viện kiểm sát nhân dân khu vực 14 trao đổi nghiệp vụ kiểm sát hoạt động tư pháp trong việc giải quyết các vụ án tranh chấp về Hôn nhân và gia đình.

Qua tìm hiểu thực tế tại xã Đà Bắc, nguyên nhân dẫn đến ly hôn khá đa dạng. Bên cạnh những khó khăn về kinh tế, áp lực mưu sinh, nhiều cặp vợ chồng trẻ còn thiếu kỹ năng ứng xử trong gia đình, chưa có sự chia sẻ và thấu hiểu lẫn nhau. Sự tác động của mạng xã hội, lối sống cá nhân, tình trạng lao động xa nhà kéo dài cũng làm gia tăng những mâu thuẫn trong đời sống hôn nhân.

Đáng chú ý, không ít trường hợp kết hôn khi tuổi đời còn trẻ, nhận thức về trách nhiệm gia đình chưa đầy đủ. Khi phát sinh khó khăn trong cuộc sống, thay vì cùng nhau tháo gỡ, nhiều cặp vợ chồng lại lựa chọn ly hôn như một giải pháp nhanh chóng.

Trường hợp chị Bàn Thị M. (sinh năm 1997) và anh Xa Văn Q. (sinh năm 1996) ở xóm Tày Măng là một ví dụ. Kết hôn năm 2018 và có 2 con nhỏ, cuộc sống gia đình liên tục rơi vào khó khăn do thu nhập bấp bênh. Cả 2 vợ chồng là lao động tự do, thường xuyên đi làm xa. Sau khi kết hôn, hai vợ chồng phát sinh nhiều mâu thuẫn, nhiều lần cãi vã, đánh đập, cuộc sống hôn nhân không còn hạnh phúc. Hai người đã ly thân từ năm 2023 đến nay, quan hệ hôn nhân, gia đình không còn ràng buộc, không còn tiếng nói chung. Do đó chị M. đã làm đơn xin ly hôn và đề nghị được nuôi dưỡng 2 con. Hiện vụ việc đang được Toà án thụ lý giải quyết.

Theo đánh giá của Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 14, trường hợp của chị Bàn Thị M. không phải là cá biệt. Những năm gần đây, phần lớn các vụ ly hôn xảy ra ở nhóm tuổi từ 18 đến dưới 35. Trong đó, khó khăn về kinh tế, việc làm thiếu ổn định và áp lực chi tiêu là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến đổ vỡ hôn nhân.

Ly hôn không chỉ khiến hạnh phúc gia đình tan vỡ mà còn để lại nhiều hệ lụy đối với con cái. Việc thiếu sự quan tâm, chăm sóc đầy đủ từ cả cha và mẹ có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách, tâm lý và sự phát triển toàn diện của trẻ. Về lâu dài, tình trạng ly hôn gia tăng còn tác động đến các giá trị đạo đức truyền thống và sự gắn kết trong gia đình, cộng đồng.

Chủ động phòng ngừa từ cơ sở

Trước thực trạng trên, xã Đà Bắc đã đẩy mạnh tuyên truyền Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; lồng ghép nội dung xây dựng gia đình hạnh phúc trong các cuộc họp khu dân cư, sinh hoạt của hội phụ nữ, đoàn thanh niên và các tổ hòa giải ở cơ sở.

Phụ nữ xã Đà Bắc đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền về Luật Hôn nhân gia đình tại các buổi sinh hoạt chi hội.

Các tổ hòa giải phát huy vai trò nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, kịp thời giải quyết những mâu thuẫn mới phát sinh, hạn chế các vụ việc phải đưa ra tòa án. Nhiều cặp vợ chồng sau khi được vận động, phân tích đã hàn gắn tình cảm, tiếp tục chung sống ổn định.

Đồng chí Lỗ Thị Loan - Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 14 cho rằng: “Để hạn chế tình trạng ly hôn, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Bên cạnh công tác tuyên truyền pháp luật, cần nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở; tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng xây dựng gia đình cho thanh niên trước khi kết hôn; đồng thời phát huy vai trò của gia đình, dòng họ và cộng đồng trong việc giữ gìn hạnh phúc gia đình”.

Thực tế cho thấy, hạnh phúc gia đình không chỉ được xây dựng bằng điều kiện kinh tế mà còn cần sự chia sẻ, tôn trọng và trách nhiệm của mỗi thành viên. Mỗi cuộc hôn nhân được gìn giữ không chỉ mang lại hạnh phúc cho các cặp vợ chồng mà còn góp phần xây dựng những gia đình bền vững, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định của địa phương.

Việc phòng ngừa gia tăng số vụ và trẻ hóa độ tuổi ly hôn vì thế không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Khi mỗi gia đình thực sự là tổ ấm, là nơi nuôi dưỡng yêu thương và trách nhiệm, những hệ lụy từ ly hôn sẽ từng bước được đẩy lùi, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh và phát triển bền vững.

Đinh Thắng