Để trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, bên cạnh những cơ hội tiếp cận tri thức chưa từng có, trẻ em cũng phải đối mặt với không ít nguy cơ từ môi trường mạng, bạo lực học đường, xâm hại, tai nạn thương tích và những tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần. Bởi vậy, chủ đề “Để trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số” của Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ trẻ em toàn diện.

Xây dựng “lá chắn” bảo vệ trẻ em từ sớm, từ xa

Là địa phương có trên 1 triệu trẻ em dưới 16 tuổi, Phú Thọ đang đứng trước yêu cầu rất lớn trong công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Theo đồng chí Hoàng Xuân Đoài - Phó Giám đốc Sở Y tế, sau khi tiếp nhận chức năng quản lý nhà nước về trẻ em từ năm 2025, nhiều chương trình, kế hoạch đã được triển khai đồng bộ trên địa bàn tỉnh. Trong đó, nổi bật là việc tổ chức 29 lớp truyền thông, tập huấn về chăm sóc sức khỏe tâm thần, xây dựng xã, phường phù hợp với trẻ em, phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước, bạo lực, xâm hại trẻ em và kỹ năng sống cho học sinh, phụ huynh, người chăm sóc trẻ, thu hút hơn 11.000 lượt người tham gia. Bên cạnh đó, đơn vị tổ chức lớp dạy bơi an toàn cho trẻ em và treo hơn 200 băng rôn tuyên truyền, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ, chăm sóc trẻ em.

Công tác truyền thông được đổi mới với nhiều hình thức linh hoạt. Việc gửi thông điệp bảo vệ trẻ em tới hàng triệu thuê bao điện thoại đã góp phần lan tỏa nhận thức trong cộng đồng. Cùng với đó, hệ thống tiếp nhận, hỗ trợ và can thiệp đối với trẻ em bị xâm hại ngày càng hoàn thiện; mọi thông tin tố giác đều được xử lý kịp thời, bảo đảm quyền và lợi ích của trẻ em.

Trong thời đại số, bảo vệ trẻ em không chỉ dừng ở việc giữ an toàn trong đời sống thực mà còn phải mở rộng sang không gian mạng. Khi trẻ em tiếp cận Internet ngày càng sớm, nguy cơ bị lừa đảo, bắt nạt trực tuyến, tiếp xúc với thông tin độc hại cũng gia tăng. Vì vậy, việc trang bị kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em và cha mẹ trở thành yêu cầu tất yếu.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ, công tác chăm sóc trẻ em còn hướng tới mục tiêu tạo môi trường phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất và kỹ năng sống. Thực tế tại Phú Thọ cho thấy nhiều mô hình hoạt động của tổ chức Đoàn, Đội được đổi mới theo hướng gần gũi, hấp dẫn và phù hợp với nhu cầu của các em. Những phong trào như “Thiếu nhi thi đua làm theo 5 điều Bác Hồ dạy”, “Kế hoạch nhỏ”, “Nghìn việc tốt” tiếp tục được duy trì. Cùng với đó, nhiều chương trình trải nghiệm như học kỳ trong quân đội, trại hè kỹ năng, lớp dạy bơi miễn phí hay tập huấn phòng chống đuối nước, bạo lực học đường... thu hút đông đảo các em tham gia. Đó không đơn thuần là những sân chơi mùa hè mà còn là môi trường giáo dục kỹ năng thực tiễn, giúp các em hình thành bản lĩnh, biết ứng xử trước những tình huống nguy hiểm và nâng cao ý thức tự bảo vệ mình.

Song song với đó, công tác chăm lo trẻ em có hoàn cảnh khó khăn cũng được quan tâm thông qua nhiều hoạt động trao học bổng, xe đạp, góc học tập, xây dựng nhà khăn quàng đỏ và tiếp sức đến trường. Những việc làm thiết thực ấy đã góp phần thu hẹp khoảng cách cơ hội giữa trẻ em ở các vùng miền, để không em nhỏ nào bị bỏ lại phía sau.

Thực hành trình chiếu các tình huống phòng, chống đuối nước của cô và trò Trường Tiểu học Tây Cốc.

Trẻ em miền núi cần nhiều hơn sự sẻ chia

Tại xã Xuân Đài - một xã miền núi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, công tác bảo vệ trẻ em vẫn còn gặp nhiều khó khăn do địa bàn rộng, nguồn lực hạn chế, cơ sở vật chất thiếu thốn và đội ngũ làm công tác trẻ em chủ yếu kiêm nhiệm. Để trẻ em vùng cao được phát triển bình đẳng, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương.

Đồng chí Trần Xuân Thọ - Bí thư Đoàn Thanh niên xã Xuân Đài cho biết, toàn xã hiện có hơn 3.700 trẻ em. Những năm qua, Đoàn xã luôn quan tâm đến công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho đoàn viên, thanh thiếu nhi về kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích và xâm hại trẻ em. Đồng thời tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi lành mạnh, tạo môi trường để trẻ em phát triển toàn diện. Cũng theo đồng chí Bí thư Đoàn Thanh niên xã Xuân Đài, để trẻ em vùng cao được phát triển toàn diện, rất cần cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể chủ động rà soát, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ có nguy cơ bỏ học hoặc vi phạm pháp luật. Quan trọng hơn là quan tâm đầu tư cho giáo dục, y tế, hạ tầng và các thiết chế văn hóa ở miền núi giúp trẻ em có điều kiện phát triển thể chất và tinh thần. Một xã hội văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn thể hiện ở sự quan tâm, chăm sóc và bảo vệ trẻ em.

Tiết học STEM bổ ích của học sinh Trường Tiểu học Kim Thượng (xã Xuân Đài).

Những kết quả đạt được trong công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em tại Phú Thọ thời gian qua là minh chứng cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với thế hệ tương lai. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, những nguy cơ mới cũng liên tục xuất hiện, đòi hỏi các giải pháp phải được cập nhật và đổi mới không ngừng.

Để trẻ em thực sự hạnh phúc, an toàn và vững bước trong kỷ nguyên số, cần xây dựng một “lá chắn” nhiều tầng, trong đó gia đình là nền tảng, nhà trường là môi trường giáo dục, chính quyền là lực lượng kiến tạo chính sách và cộng đồng là điểm tựa đồng hành. Chỉ khi mỗi người lớn đều ý thức rằng bảo vệ trẻ em chính là bảo vệ tương lai của dân tộc, khi đó mọi em nhỏ mới có thể lớn lên trong yêu thương, được phát triển toàn diện và tự tin bước vào cuộc sống với hành trang vững chắc của tri thức, nhân cách và khát vọng cống hiến.

Hương Giang