Cơ hội phát triển vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi. Dấu mốc quan trọng là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 05/2011/NĐ-CP ngày 14/01/2011 về công tác dân tộc - văn bản pháp lý có tính toàn diện, tạo nền tảng thống nhất trong nhận thức và hành động.

Tại tỉnh Phú Thọ, việc triển khai Nghị định đã mang lại nhiều kết quả quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân, từng bước làm thay đổi diện mạo vùng DTTS và miền núi.

Nhờ sự quan tâm, hỗ trợ từ các chương trình, dự án dành cho đồng bào dân tộc thiểu số theo Nghị định 05, HTX Nông nghiệp và dệt thổ cẩm, xã Đại Đồng đã từng bước mở rộng hoạt động, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Nghị định số 05 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 127/2024/NĐ-CP ngày 10/10/2024) bao gồm hệ thống chính sách toàn diện trên nhiều lĩnh vực, từ đầu tư phát triển, giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa đến quốc phòng - an ninh. Trên cơ sở đó, các địa phương đã cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, kế hoạch phù hợp với thực tiễn. Việc lồng ghép chính sách dân tộc vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm đã tạo sự thống nhất trong triển khai, huy động hiệu quả các nguồn lực.

Đánh giá về vai trò của Nghị định, đồng chí Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lưu Ngọc Trâm nhấn mạnh: Nghị định 05 là văn bản pháp lý quan trọng nhất về công tác dân tộc, tạo hành lang để các địa phương triển khai đồng bộ chính sách, phát huy nội lực trong đồng bào. Thực tiễn triển khai tại tỉnh cho thấy, đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển toàn diện vùng DTTS và miền núi.

Nhờ triển khai hiệu quả Nghị định 05, nhiều chương trình, chính sách lớn đã được ưu tiên đầu tư. Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi đạt hơn 5.037.587 triệu đồng; đồng thời lồng ghép thêm hơn 18.281.799 triệu đồng từ các nguồn khác .

Từ nguồn lực này, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng 765 công trình hạ tầng thiết yếu; hơn 1.110 công trình được duy tu, bảo dưỡng, góp phần cải thiện điều kiện sản xuất và đời sống.

Tại cơ sở, hiệu quả của chính sách được thể hiện rõ nét. Đồng chí Bùi Văn Tiệp - Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Cốc cho biết, các chương trình, chính sách từ Nghị định số 05/2011/NĐ-CP đã giúp địa phương có thêm nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ người dân phát triển sản xuất. Nhờ đó, đời sống Nhân dân từng bước được nâng lên, diện mạo nông thôn có nhiều khởi sắc.

Công tác giảm nghèo đạt nhiều kết quả tích cực. Giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm bình quân 3-3,5%/năm; đến cuối năm 2025 còn 2,68%, đạt 115% kế hoạch. Riêng vùng DTTS giảm bình quân 1,3%/năm. Các chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, giúp người dân tiếp cận tốt hơn với dịch vụ y tế, giáo dục, nước sinh hoạt, thông tin.

Ông Bùi Văn Dỉn, xóm Be, xã Quyết Thắng cho biết: Trước đây, cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn, song nhờ được hỗ trợ vay vốn, học nghề, đến nay đời sống đã dần ổn định. Hệ thống giao thông được đầu tư thuận tiện, con cái được học hành đầy đủ, chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng lên.

Từ các chính sách hỗ trợ theo Nghị định 05, đồng bào dân tộc xã Cao Sơn đã từng bước thay đổi phương thức sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, góp phần cải thiện đời sống.

Bên cạnh đó, Nghị định 05 đã góp phần thúc đẩy phát triển đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế. Đến nay, 100% xã vùng DTTS có trường học các cấp; tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 97,7%; tỷ lệ học sinh đến trường ngày càng tăng. Trong lĩnh vực y tế, 100% xã có trạm y tế, người dân được chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Các giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn, phát huy gắn với phát triển du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân.

Đặc biệt việc phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào DTTS là điểm sáng trong quá trình triển khai Nghị định. Toàn tỉnh hiện có 2.170 người có uy tín, đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền và Nhân dân. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Có thể khẳng định, Nghị định số 05/2011/NĐ-CP đã tạo bước chuyển quan trọng trong công tác dân tộc, góp phần làm thay đổi căn bản diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo, những kết quả đạt được là tiền đề quan trọng để địa phương tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách trong giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền.

Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng nỗ lực vươn lên của đồng bào, vùng dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh đang đứng trước nhiều cơ hội thuận lợi để bứt phá, phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Hồng Duyên