Khát vọng hoàn lương từ thư viện hướng thiện

Giữa những dãy buồng giam nghiêm ngặt của Trại tạm giam số 3, Công an tỉnh, đóng trên địa bàn phường Thống Nhất, một không gian đặc biệt đang ngày ngày lan tỏa những giá trị nhân văn. Đó là mô hình “Thư viện hướng thiện cho ngày trở về” - nơi những cuốn sách không chỉ mang đến tri thức mà còn góp phần khơi dậy niềm tin, đánh thức khát vọng hoàn lương trong mỗi phạm nhân.

Phạm nhân tiếp cận tri thức qua các trang sách.

Nơi gieo mầm hy vọng

Tiền thân là tủ sách pháp luật được thành lập từ năm 2017 giữa Công an tỉnh Hòa Bình và Thư viện tỉnh Hòa Bình (cũ) với hơn 100 đầu sách phục vụ cán bộ, chiến sĩ, phạm nhân. Đến năm 2025, chuyển sang mô hình “Thư viện hướng thiện cho ngày trở về”. Thư viện hiện có 1 phòng đọc sách, báo với trên 1.500 đầu sách thuộc nhiều thể loại như: Sách pháp luật, kỹ năng sống, văn học, truyện ngắn, sách hướng dẫn trồng trọt, chăn nuôi cùng một số báo, tạp chí. Bên cạnh đó, thư viện thường xuyên luân chuyển mượn sách từ các thư viện trong khu vực theo quý với trên 400 cuốn, góp phần làm phong phú nguồn tài liệu phục vụ phạm nhân.

Tính từ đầu năm đến nay, thư viện đã phục vụ hơn 600 lượt cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân, với trên 1.200 lượt sách, báo được khai thác, sử dụng. Hằng tuần, phạm nhân được tạo điều kiện đến thư viện đọc sách, báo từ 2 - 3 giờ vào các ngày thứ Bảy, Chủ nhật hoặc mượn sách về phòng đọc theo quy định. Qua từng trang sách, phạm nhân có thêm tri thức, mở rộng hiểu biết, lắng lại để suy ngẫm về hành trình đã qua và con đường phía trước. Những cuốn sách âm thầm gieo vào lòng họ niềm tin, ý chí và khát vọng hoàn lương, trở thành điểm tựa tinh thần trong quá trình học tập, rèn luyện và cải tạo để sớm tái hòa nhập cộng đồng.

Không gian thư viện được bố trí gọn gàng, thân thiện với nhiều đầu sách phù hợp tâm lý người đang chấp hành án. Mỗi cuốn sách trở thành người bạn đồng hành, giúp phạm nhân hiểu hơn giá trị của cuộc sống, trách nhiệm với gia đình và xã hội, từ đó hình thành ý thức phấn đấu cải tạo tốt. Đang chấp hành án tại trại, phạm nhân N.T.T (xã Mai Châu) chia sẻ: “Những ngày đầu mới vào đây tôi rất bi quan, mặc cảm. Qua việc đọc sách, đặc biệt là những cuốn sách về kỹ năng sống và những tấm gương vượt khó, tôi nhận ra sai lầm của mình và có thêm động lực để cải tạo tốt. Tôi mong khi trở về sẽ làm lại cuộc đời, trở thành người có ích cho gia đình và xã hội”. Cùng suy nghĩ, phạm nhân V.T.N (xã Kim Bôi) cho biết: “Đọc sách giúp tôi bình tâm hơn, biết cách kiểm soát cảm xúc và nhìn nhận những lỗi lầm đã qua. Những kiến thức trong sách cũng giúp tôi chuẩn bị tâm thế tốt hơn cho cuộc sống sau khi chấp hành xong án phạt tù”.

Theo đại úy Nguyễn Thị Hằng Nga, cán bộ quản giáo tại phân trại quản lý phạm nhân, việc tổ chức cho phạm nhân đọc sách không đơn thuần là hoạt động giải trí mà là một biện pháp giáo dục mang lại hiệu quả rõ rệt. Thông qua các đầu sách pháp luật, đạo đức, kỹ năng sống, nhiều phạm nhân đã có chuyển biến tích cực trong nhận thức, ý thức chấp hành nội quy, quy định của cơ sở giam giữ.

Những câu chuyện về nghị lực sống, tình cảm gia đình, lòng vị tha và trách nhiệm công dân đã góp phần cảm hóa những người từng lầm lỗi. Không ít phạm nhân từ tâm lý mặc cảm, chán nản đã dần thay đổi, tích cực học tập, lao động cải tạo và xây dựng kế hoạch cho tương lai.

Chắp cánh cho ngày trở về

Tái hòa nhập cộng đồng luôn là hành trình đầy khó khăn đối với những người từng lầm lỡ. Bởi vậy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và nuôi dưỡng niềm tin ngay từ trong cơ sở giam giữ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Từ những trang sách bình dị, mô hình “Thư viện hướng thiện cho ngày trở về” tại Trại tạm giam số 3 đang từng bước phát huy hiệu quả thiết thực, trở thành cầu nối đưa tri thức đến với phạm nhân, giúp họ nhận thức rõ giá trị của cuộc sống, khơi dậy khát vọng hoàn lương và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

Mỗi cuốn sách được mở ra là một cánh cửa hy vọng. Và từ những cánh cửa ấy, nhiều người lầm lỗi đang từng ngày tìm lại chính mình, chuẩn bị hành trang vững chắc cho ngày trở về với gia đình và cộng đồng, trở thành những công dân có ích cho xã hội. Thông qua hoạt động đọc sách, nhiều phạm nhân chuyển biến tích cực về nhận thức, hành vi, chấp hành tốt nội quy cơ sở giam giữ, tích cực lao động, học tập và rèn luyện. Nhiều trường hợp được xét khen thưởng, giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện hoặc được đặc xá theo quy định của pháp luật. Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 20 phạm nhân được xét tha tù trước thời hạn.

Thượng tá Nguyễn Quang Hà - Trưởng phân trại quản lý phạm nhân, Trại tạm giam số 3 cho biết: Mô hình “Thư viện hướng thiện cho ngày trở về” được xây dựng với mục tiêu lấy giáo dục làm trọng tâm, giúp phạm nhân nâng cao nhận thức, hoàn thiện nhân cách và chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cộng đồng. Qua quá trình triển khai, chúng tôi nhận thấy nhiều phạm nhân chuyển biến tích cực về tư tưởng, ý thức chấp hành nội quy cũng như quyết tâm sửa chữa lỗi lầm. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục bổ sung nguồn sách, đa dạng hình thức đọc và tìm hiểu kiến thức, đồng thời lồng ghép với các hoạt động giáo dục, tư vấn tâm lý, hướng nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giáo dục người bị tạm giam, phạm nhân.

Việc xây dựng và duy trì “Thư viện hướng thiện cho ngày trở về” được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa giá trị nhân văn của văn hóa đọc, không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giáo dục phạm nhân mà còn thể hiện rõ tính nhân văn của Đảng và Nhà nước, tạo điều kiện để người phạm tội tiếp cận tri thức, nâng cao nhận thức pháp luật, từng bước sửa chữa sai lầm và hướng tới tái hòa nhập cộng đồng.

Đinh Thắng